Xoán Fuentes Castro vive en San Vicente do Grove onde naceu o ano
1932. Aos 11 anos, díxolle abur á aldea coa que, porén, sempre mantivo unha
relación afectiva. Estudiou Filosofía en Madrid, disciplina que abandonou para
licenciarse en Xermánicas. Os clásicos, sobre todo, Virxilio, Lucrecio, Tácito,
deixaron nel a saudade dunha Idade de Ouro na que os seres humanos eran
verdadeiros fillos da luz. Percorreu
varios países europeos, sempre atraído polo baleiro que deixaba a súa estrela.
Aínda hoxe, asentado na súa terra natal, segue a perseguir o ronsel dese astro
e espera ilusionado non alcanzalo nunca, non ter que verlle o rostro nunca.
Dese xeito, a viaxe sempre terá sentido.
Todo o
mundo agarda. O cuadrilátero é o reino da espera. Todos os que alí moran
naceron para esperar. Mesmo a autoridade, que nunca se deixa ver, agarda. Calar
e agardar, eis a consigna. E, como o silencio é bo aliado da espera, alí todos
os habitantes viven na densidade do silencio.
O
cuadrilátero é un concepto entre xeométrico e dramático. Como figura
xeométrica, o cuadrilátero é algo limitado, un espazo entre catro lados. Como
marco dramático, pode acoller toda a soidade, todo o empuxe, todo o devalo do
ser humano. Baixo o sol non só é todo vello, senón que mesmo o que ha de vir
non é máis que un “xa foi”. Só os corazóns humanos poden extraer do caduco
vida, auga clara, horizontes aínda descoñecidos... Mellor, só os corazóns
humanos o poden intentar.
Ninguén é dono de nada no
cuadrilátero. A árbore das nocións apenas ten follas naquela estraña fraga.
Para que? Ter, posuír, usar, rir, amar, odiar... Inventos de cordos na corda frouxa da demencia. Ar,
unha raiola de luz, un lugar, unhas proteínas..., eis o paraíso perdido.
Perdido? Quen coñeceu algunha vez o paraíso? Quen pode botar de menos o que non
coñece? As idades dos paraísos coméronas hai tempo os crocodilos e os
crocodilos venderon a pel para que luza en fermosos corpos e en rechamantes
pacotillas.
“O
cuadrilátero non é máis que un conto”, din en ton conmiserativo os eternos
construtores de cuadriláteros. “A que veñen a estas alturas”, engaden, “esas
sinistras colonias cando hoxe, como é evidente, todos entoamos himnos e salmos
á liberdade? Por fin, despois de tanto agardar, agora sabemos que o mundo,
igual que calquera tren que se prece, vai a algunha parte.” A gargallada que estoura no cuadrilátero non se apagará en tanto
respire o seu último habitante.